Bezoek aan Zambia van 11 september tot en met 7 oktober 2018

Bezoek aan Zambia van 11 september tot en met 7 oktober 2018
Beste Lezer,
Na ruim 13 jaar was er dan eindelijk weer een mogelijkheid om mijn favoriete land, Zambia, weer eens te bezoeken. Als bestuurslid van Tikondane Foundation Netherlands werd mij gevraagd om naast het Tikondane community center, ook een aantal personen te bezoeken die we sponsoren en ondersteunen bij het volgen van een opleiding of het starten van een eigen bedrijf. De beslissing om deze personen te sponsoren werd gemaakt nadat we als bestuur hadden besloten om niet langer te investeren in het Tikondane community center. Initieel was het de bedoeling dat we zouden investeren in de opleiding van vijf personen. Echter, een van deze vijf personen hield zich niet aan de gemaakte afspraken en deze persoon heb ik dan ook niet bezocht tijdens mijn verblijf in Zambia.
Op 28 September, ontmoette ik Yayha in het hotel waar ik verbleef in Chipata. Yayha is de persoon die de vier kandidaten coacht en tevens alle contacten en betalingen voor hen regelt. Het is een aardige zakenman die zich binnen zijn werk veel bezig houdt met het welbevinden van Zambianen. Hij is onder andere actief in verschillende boards. Hij vertelde ons dat hij zeer tevreden is over de tot op heden geleverde inzet en prestaties van de vier personen die we sponsoren.
Helaas gaf hij uit zichzelf al aan dat de individuele begeleiding van Zambianen hem erg veel tijd en energie kost en dat hij graag zou willen stoppen met deze begeleiding zodra hij klaar was met de coaching van deze vier mensen.
Op 29 september, ontmoette ik Ruth, een van de vier personen die we sponsoren.
Ruth is een lieve zachtaardige vrouw die momenteel haar handen vol heeft aan het voorbereiden van haar eindexamens. Deze eindexamens zullen in December plaatsvinden en zij hoopt vervolgens in het nieuwe jaar een baan te zoeken als afgestudeerd facilitair medewerker. Het liefst zou ze willen gaan werken in Mfuwe.
Als advies gaf ik haar mee om ook buiten Mfuwe te zoeken, aangezien zij daarmee haar baankansen zou kunnen vergroten. Daar was zij het wel mee eens. Ruth gaf aan erg blij te zijn met haar kans om een opleiding te volgen en vroeg mij om vooral Maria, Frans, Michel en Anne hartelijk te danken voor deze gekregen kans. Ik eindigde mijn bezoek door een aantal foto’s samen met haar te maken en haar succes te wensen met haar examens. Vervolgens nam ik weer afscheid van haar.
Na een trip naar de Luangwa valley, ontmoette ik bij terugkomst in Katete Patricia,Tobias en Samson, de drie andere personen die gesponsord worden door de Tikondane Foundation
Samson heeft 17 jaar gewoond en gewerkt in de Tikondane community center en heeft jaren lang les gegeven op de school daar. Toen hij eerder aan had gegeven verder te willen studeren, werd hem beloofd dat dit kon maar telkens als het puntje bij paaltje kwam bleek er niet genoeg geld te zijn. Ook moest hij mee naar het ministerie om de school te sluiten, maar een jaar later wilde men de school opeens weer heropenen. Het constante veranderen en de bijkomende onduidelijkheid was erg belastend voor de medewerkers, verteld Samson. Men wist niet wat er wel of niet moest gebeuren, positieve feedback was er niet en men werd tijdens meetings uitgescholden. Daarom is Samson enorm blij dat hij nu met behulp van de Tikondane Foundation zijn diploma kan halen als leraar. Er is gelukkig voldoende werk voor leraren, dus met hem komt het zeker goed.
Naast Samson is ook Tobias gestart met zijn opleiding tot leraar. Hij zit in zijn eerste jaar en moet dus nog wel even. Hij heeft het Tikondane community center recent verlaten en woont nu in Katete. Ook Tobias bevestigd de verhalen over de veranderingen, de onduidelijkheden en de onjuiste bejegening die binnen het community center speelde. Daarnaast vertelde hij ook dat er veel mis ging rondom de financiële vergoedingen van werknemers. Het feit dat de werknemers iedere maand moesten bedelen voor hun vergoeding was erger dan het feit dat de vergoeding zelfs voor Zambiaanse standaarden veel te laag was, aldus Tobias.
De derde persoon die ik in Katete ontmoette was Patricia. Patricia heeft een cursus kleermaken gedaan en kwam bij mijn bezoek vol trots haar certificaat laten zien . Haar wens is nu om een vervolg training te doen welke gefocust is op mode en patroon tekenen. Ik spreek met haar af dat ze op de korte termijn een plan hiervoor maakt en daarbij aangeeft wat de kosten van de opleiding zullen zijn.
Patricia, Samson en Tobias zijn alle drie erg blij dat ze het Tikondane community center hebben kunnen verlaten en geven het volgende aan: “WE ARE FREE AND PROUD, WE DON’T HAVE TO BEG FOR OUR MONEY ANYMORE AND CAN NOW MAKE OUR OWN MONEY.” Natuurlijk merk ik dat ze soms pogingen doen om nog wat extra geld los te krijgen bij mij, maar ik leg aan hen uit dat ze pas echt vrij en trots kunnen zijn als ze sommige zaken ook zelf leren financieren. De ontmoeting met alle vier de personen was hartverwarmend en ik heb er alle vertrouwen in dat het met hen goed komt.
Ten slotte ben ik nog een bezoek gaan brengen aan het Tikondane community center. Bij aankomst tref ik een aantal mensen aan op de veranda, die waarschijnlijk werkzaam zijn in het community center. Het valt op dat er weinig activiteit is en ook zie ik geen andere bezoekers. De veranda en de directe omgeving zien er slecht onderhouden uit. Ook de tuin ziet er erg droog en onverzorgd uit; het ziet er niet uit als een tuin die je welkom heet. Er hangt daarnaast een nare geur rond welke afkomstig lijkt te zijn van de ecologische toiletten die op nog geen twee meter afstand van de veranda zijn gebouwd. Er wordt limonade geserveerd en ik ontvang een map met daarin alle activiteiten in en rond het community center. Men stelt voor om me een rondleiding te geven. Ik ga in op dit voorstel en wordt rondgeleid door Ennie, een lieve Zambiaanse dame. Ze laat me de verblijven van de kippen en konijnen en de groentetuin zien. Het ziet er allemaal minimalistisch, slecht onderhouden en vuil uit. Er straalt niets van af. Ennie laat ons ook de vroegere school zien, die nu wordt verhuurd. Er staat een bakmachine die eruit ziet alsof hij nooit wordt gebruikt, een pindakaasmachine met daarnaast welgeteld slechts vier potjes pindakaas, een winkeltje met lege schapen en de ruimte waar men breit en weeft waar geen activiteit te bekennen is. Al met al ziet het er beroerd uit.
Daarna laat Ennie nog de roundavel zien die ooit door Wieke Biesheuvel is gebouwd voor Moses; mijn inziens het mooiste gebouw wat je kunt vinden binnen het Tikondane community center.Tenslotte stelt Ennie nog voor om langs te gaan bij de manager, maar ik geef aan dat dat niet nodig is.‘O dat is vervelend’ zegt Ennie, want ze weet al dat ze hierover zal worden bevraagd. Uiteindelijk verlaat ik Tikondane begeleidt door de geur van de ecologische toiletten en Ennie geeft toe dat de bouw ervan tot veel weerstand heeft geleid; dit soort toiletten en zo kort bij de gebouwen gaat tegen de tradities van de Zambianen in. Tot mijn grote teleurstelling viel mijn bezoek aan het Tikondane community center erg tegen. Achteraf was ik blij dat ik er niet voor had gekozen om er te gaan slapen.