Educatie

In de eerste instantie werd Tikondane Community Centre opgezet om gehoor te geven aan de grote vraag naar volwassen educatie in de regio. Twaalf jaar later wordt er nog steeds les aan volwassenen gegeven op allerlei niveaus. De bedoeling is dat iedereen die werkzaam op het centrum is zich moet laten scholen. Ze moeten proberen de lagere en middelbare school af te maken. In Zambia is onderwijs nog niet verplicht terwijl overheidsscholen eisen schoolgeld. Veel volwassenen in de omgeving hebben de kans niet gehad om naar school te gaan. Voor arme kinderen is er thuis geen geld voor school, of ze moeten werken of zorg dragen voor de huishouding of op het land helpen en met de veeteelt. Dus op Tiko er is grote nadruk op onderwijs en zelfverbetering. Tiko betaalt ook het schoolgeld van de kinderen van medewerkers die de middelbare scholen in Katete volgen; een zware last. Bovendien worden medewerkers aangemoedigd een vakopleiding te volgen. Als er geld is of als er een donor gevonden wordt kunnen medewerkers naar  een lerarenopleiding of horeca opleiding of weef cursus. Ook korte workshops en seminars worden op Tiko zelf gegeven bv. leren timmeren of metselen of een cursus  hygiëne. Een probleem is, dat als men een vak heeft geleerd, men natuurlijk een goed betaalde baan wil hebben, en dat kan niet op Tiko, er is geen geld voor salarissen. Dus dan zoekt men een baan ergens anders. Aan de andere kant, als enige troost voor al de moeite, Tiko helpt wel het niveau van educatie en vakkundigheid in de regio omhoog.

 

Lager school

De Tiko lager school is een paar jaar geleden min of meer per toeval begonnen toen een handjevol kinderen bezig werden gehouden tijdens een lange zomer vakantie en gewoon iedere dag bleven komen!

Er was blijkbaar een grote behoefte want de Tiko school telt nu ruim 600 kinderen. Kinderen die het schoolgeld van overheidscholen niet kunnen betalen, en dus ook geen uniform kunnen aanschaffen, zijn buitengesloten van onderwijs tenzij een gemeenschap zelf een school begint. Tiko is een zogenaamde “community school”   en de kinderen betalen geen schoolgeld.

 

 

 

 

 

 

Van  de ouders wordt wel verwacht dat ze een bijdrage leveren  door werkzaamheden uit te voeren, waarbij de moeders worden ingeroosterd om de dagelijks school maaltijd te bereiden: maïs pap, gemaakt van HEPS – High Energy Proteïne Supplement – afkomstig van het Wereld Voedsel Programma.

Vaak is dit de enige maaltijd die sommige kinderen krijgen. Daarom komen tijdens het “honger seizoen” meer kinderen naar school dan normaal.

Geen bestek?  Geen probleem. Pak een blaadje.

 

 

Uitbreiding faciliteiten

Dankzij hulp van verschillende sponsoren uit de hele wereld, o.a.  Nederland (de schoolbanken hier afgebeeld  werden betaald door de  Stichting ’t Arme Kinderhuys en het Arme Weeshuys der Kercken van Breda)  zijn de faciliteiten in de Tiko school enorm gegroeid. Wat begon met les geven onder afdakjes en op de grond zitten is nu uitgegroeid tot een school met degelijke lokalen en meubilair. Meer gebouwen worden er binnenkort gerealiseerd waaronder meer leslokalen, een ruimte voor de leerkrachten en zelfs een ruimte voor het schoolhoofd.

 

Uitbreiding is nodig om accommodatie te bieden aan al de kinderen tegelijk. Op dit moment worden er twee roosters gedraaid waarbij de eerste klassen beginnen om 7 uur s’ ochtends. Om 2 uur s’middags gaat de school uit en worden er andere activiteiten georganiseerd, zoals voetbal en netbal, twee koor groepen en (verplicht) werken in de schooltuin voor de hogere klassen.

De  Tiko school heeft nu 19 leerkrachten: vijf gekwalificeerde krachten inclusief het hoofd worden betaald door de overheid, de resterende 14 zijn niet gekwalificeerd en worden door Tiko betaald. Hoewel er steeds een gebrek is aan tekstboeken, kinderen moeten boeken delen en tijdens de les oplezen in koor van het schoolbord, is de reputatie van de school goed. Aan het einde van de lagere school die zeven jaar duurt, doen leerlingen een soort CITO toets om door te mogen stromen naar de middelbare school. De Tiko school krijgt in vergelijking met de overheidscholen in de beurt goede resultaten.

 

Guernsey Great Hall

Wel een heel bijzonder schoolgebouw is de grote hal die pas is afgebouwd door vrienden van Tiko uit Guernsey  – en die daarom de “Guernsey Great Hall” heet. Iedere week op vrijdag ochtend komt de hele school hier bij elkaar om te zingen, te bidden, te luisteren naar schoolzaken of om naar een toneelstukje te kijken. Een paar ochtenden in de week is het “Early Learning Centre” (soort kleuterspeelplaats ) hier gevestigd en als bezoeker op Tiko moet je deze kleuters zeker niet overslaan, gewoon meedoen met hun liedjes and dansjes.

Dit gebouw is multifunctioneel, hier worden ook Tiko feesten en andere bijeenkomsten gehouden en het is de bedoeling er een bioscoop te organiseren. De hal wordt ook verhuurd voor bv. bruiloften en meerdaagse seminars.

Overdag is Tiko overspoeld door kinderen die rennen van het ene leslokaal naar het andere en overal hoor je kinderstemmen die in koor iets hard opzeggen of een liedje zingen. Kinderen zijn hetzelfde waar dan ook: er zijn ruzies en vechtpartijen terwijl meisjes samen giechelen en bloemen in hun haar steken. Er is altijd een lange rij voor die ene schommel en er wordt altijd geduwd als ze in een rij moeten staan voor hun maaltijd. Deze kinderen zijn vaak gekleed in voddengoed, zijn vaak op teenslippers of blote voeten en vaak in het regenseizoen door en door nat. Veel zijn ziek en hebben snot neuzen en hoesten voortdurend. Veel hebben honger en komen een uur lopend naar school zonder ontbijt. Maar ze zijn op school, en het is te zien hoe ze genieten van een paar uurtjes “kind” zijn.

Tip: Als je op Tiko verblijft, is er is altijd de mogelijkheid om kinderen met lees moeilijkheden te helpen. Met een beetje persoonlijke aandacht gaan ze met sprongen vooruit.