Nieuwsbrief september 2011

Beste Vrienden van Tiko,

Langzaamaan kennen jullie ons toch? Het bestuur van stichting Tiko? Voor het geval dat het niet zo is, beginnen we met een foto

De enige man is Peter Kok, onze voorzitter. Hij woont nu in Teteringen maar heeft zijn loopbaan in verschillende landen in Afrika doorgebracht, in de gezondheidszorg. Links van hem, Maria Floré van de Grinten woont in Breda op de Haagweg, waar zij B&B ‘Lieu de Ruse’ drijft (logies met ontbijt) en naast haar Lorraine van Dam die woont in Delft en onze penningmeester is. Rechts van Peter, is Vera Wouters, het nieuwste lid van het bestuur. Zij vervangt Birgitte Goris die een nieuwe baan heeft en ook studeert en dus geen tijd heeft. Wij wensen Birgitte het allerbeste met baan en studie. Wij hebben Vera leren kennen via haar djembe groep “Djembasa”, die nu twee keer is opgetreden tijdens Tiko evenementen. En Anne Steenhauer, (helemaal links), secretaris, woont in hartje Breda, in ’t Sas, waar wij vorig jaar augustus een muzikale brunch hielden, tussen de regenbuien door.

Jullie hebben de afgelopen maanden niet veel van ons gehoord – de laatste nieuwsbrief kwam in december 2010 uit. Het is toch waar wat gezegd wordt: if you want something done, ask a busy person. Naast Tiko hebben wij allemaal zo veel andere bezigheden. Maar wij zijn toch actief geweest. Bijvoorbeeld, op Koninginnedag hebben Maria en Anne op de hobbymarkt in Breda gestaan, op Kasteelplein, en Tiko spullen verkocht (opbrengst 125 euro’s). Bovendien heeft Lorraine nu de taak overgenomen om de maandelijks Engelstalige Tiko newsletter op te stellen. We hebben een activiteiten commissie met vrijwilligers die ons ondersteunen en die een activiteiten jaarplanning opstellen.

Frans, de man van Maria heeft ter ere van zijn 60e verjaardag een tuinfeest gegeven voor familie en vrienden. Zijn cadeauwens was dat de genodigden een bijdrage gaven aan het feest door hun talent te laten zien in de vorm van zang, muziek, poezzi. Het was geweldig, net als op Tikondane waar culturele dansen of zang gebracht worden door de feestvierders. Maria en haar zoon Wannes hebben een paella gemaakt voor 90 genodigden. Geen cadeau’s dus, maar voor wie wilde was de tip om een financiële bijdrage te leveren voor de bouw van een rondavel op Tikondane.

Een rondavel is een kleine ronde Afrikaanse woning, geschikt gemaakt voor het verblijf van toeristen met eigen sanitair en elektriciteit. Onze stichting in Nederland ondersteunt namelijk het Tikondane Community Centre in Katete om het Basic Community Tourisme te stimuleren. Het doel daarvan is enerzijds de contacten te bevorderen en het echt gemeenschapsleven in Afrika te laten zien, maar anderzijds ook inkomsten te verwerven voor het Centrum zodat men minder afhankelijk is van giften.

Op het ogenblik van onze bestuursvergadering was € 1 175 gestort door vrienden van Frans en Maria. Enkele vrienden zouden alsnog wat storten.
Liesbeth Kuipers, fotografe en vriendin heeft tijdens het feest portretfoto’s gemaakt voor wie wilde. Liesbeth wil voor haar werk geen geld maar vraagt aan de afnemers een bedragje voor het rondavel te storten. Dank je wel Liesbeth en alle vrienden van Frans en Maria.

 

Bezoek aan Tiko door twee bestuursleden.

Anne was op bezoek in Tiko, in Zambia, samen met Lorraine en haar schoonzuster Miep. Jammer want zo konden ze niet van de paella genieten. Miep, was twee jaar geleden ook al voor een maand op Tiko, ze heeft zich vooral bezig gehouden met de ondersteuning van de leerkrachten van de school.

Het bestuur had Lorraine en Anne een paar opdrachten meegegeven:

a- managementsituatieenfinanciëlesituatieuitzoeken;

In plaats van een “Deputy Director’ vervullen nu drie personen deze functie, versterkt door een administratieve assistent. Belangrijk is dat een van de drie, Abel Mponda, een ervaren accountant is (foto hiernaast, Abel met Lorraine). Sinds zijn komst heeft hij het financiële management in handen genomen en verbeterd. Zowel het algemene management als het financiële management van een organisatie zoals Tikondane, met veel maatschappelijke taken die grotendeels afhankelijk zijn van donaties en weinig andere inkomsten, blijft zeer gecompliceerd en daarom is het een moeilijke opgave. Slechts 1/3 van de inkomsten kan opgebracht worden door Tiko zelf. Dit is het maximum wat momenteel mogelijk is. Het externe accountant rapport van eind maart 2010 maart tot 2011 blijft nogal kritisch maar de nieuwe aanpak zal de nodige verandering laten zien voor het einde van dit financiële jaar. Er is vooruitgang.

b – offertes opvragen t.a.v. de bouw van een rondavel.

De stichting probeert Tiko te steunen door toerisme als een bron van inkomen te bevorderen. Het lijkt ons logisch te werken aan de uitbreiding en renovatie van de gasten accommodatie. Onze taak was drie offertes op te vragen voor de bouw van een rondavel, een traditionele ronde Afrikaanse hut, die kan functioneren als een gastverblijf. Deze vorm wordt vaak toegepast in Afrika. De offertes variëren tussen de € 12.000 en € 16.000. Onze stichting heeft op het ogenblik ongeveer € 9000 in kas. We zullen dus nog stevig wat activiteiten moeten organiseren om een rondavel te laten bouwen, daarnaast moet renovatie plaats vinden van de gebouwen en de waterputten.

c – uitzoeken hoe 1000 euro’s het best besteed kan worden aan het Tiko school en kinderen.

De donateur is de stichting ’t Arm Kinderhuys en het Arme Weeshuys der Kercken van Breda. Dit is de tweede keer dat wij fondsen krijgen van deze stichting. Een derde daarvan is al besteed aan het renoveren van het dak van de “Great Hall’. Overdag krijgen groepen school kinderen les in deze multifunctionele, maar donkere, ruimte. Omdat het dak is gemaakt van ijzeren platen, is het oplossing om een paar platen te verwijderen en acht nieuwe, doorzichtige, fiberglas platen te installeren. Dit is intussen gebeurd. De Hall is aanzienlijk lichter geworden en de kinderen hoeven niet meer in het donker te zitten.

d- sjaals laten maken door de weefsters op Tiko. Donateur voor de wol is Beauty Spot, Breda, die de sjaals weer verkoopt.

Sjaals speciaal gemaakt voor Nederland dank zij Jenera. Dorothy and Mary.

Deze opdrachten hebben natuurlijk ons aandacht gekregen, maar tijdens ons verblijf begon meer en meer duidelijk te worden dat vanwege de slechte oogst Tiko medewerkers niet genoeg voorraad maïs hadden om hun dagelijks voedsel nshima te maken in het komende “hongerseizoen”, de maanden tussen het plantseizoen en het oogstseizoen (november t/m april).

 

Nshima en hongerseizoen

Zambiaanen zijn gek op nshima. Zij geloven echt dat zij niet genoeg hebben gegeten als ze geen nshima op hebben. Vroeger werd nshima gemaakt van cassava, millet en sorghum. Maïs werd geïntroduceerd door de Engelse kolonialisten. Een Zambiaan vertelde eens “Zambianen hadden nooit honger tot maïs werd geïntroduceerd”. Maïs is geen inheems gewas en eist veel kunstmest. Maar kunstmest is duur en slecht voor de grond. Bovendien kan maïs slecht tegen droogte terwijl te veel regen ook een ramp is. Toch zijn Zambiaanen trots op hun nshima gemaakt van maïs. Een ding is zeker, Zambiaanen blijven maïs kweken, maar ze moeten leren ook andere gewassen te verbouwen, anders is het ieder jaar hetzelfde verhaal.

In de Tiko keuken: Agnes maakt nshima voor een feestmaal.

 

Permacultuur:

Sinds twee jaar is er een nieuw beleid ingevoerd op Tiko. Op hun land moeten Tiko medewerkers nieuwe landbouw praktijken toepassen en ook andere gewassen planten. In het plantseizoen van vorig jaar zijn een paar medewerkers begonnen met de nieuwe methodes (permacultuur) en kregen zaad om andere gewassen te planten. Ze hebben aanzienlijk successen geboekt.
Permacultuur is zo efficiënt mogelijk gebruik maken van de omgeving zonder deze uit te putten of te vernietigen. Als je “permacultuur” op Google intypt krijg je veel sites over dit onderwerp. Permacultuur wordt ook in Nederland toegepast.
Het is weer plantseizoen en alle medewerkers worden aangemoedigd nieuwe gewassen te planten (b.v. sorghum, millet, pinda’s, verschillende soorten bonen). Maar Tiko heeft niet genoeg geld om zaad te kopen en te verdelen onder zijn medewerkers. Tiko heeft al zijn reserves gebruikt om maïs te kopen, maar de hoeveelheid ingekochte maïs is niet genoeg voor de ca. 100 medewerkers en hun gezinnen.

De staf van Tikondane doet een DRINGENDE OPROEP: HONGER HULP.

De staf vraagt financiële steun om de hongermaanden door te komen.
Medewerkers proberen langzaam zelfvoorzienend te leven maar verandering van jaren oude landbouw praktijken gebeurt niet in een of twee jaar.

Wilt u een bijdrage leveren voor de hongerhulp dit jaar dan kunt u dat door een bedrag te storten op de rekening van de Stichting Tikondane onder melding, “hongerhulp.”
Zambia ligt niet in de “Hoorn van Afrika” waar momenteel de hongersnood zeer acuut is. Toch zijn slechte oogsten in Zambia, en in de Katete regio waar Tiko ligt, nu de orde van de dag. Maar als wij Tiko kunnen steunen, dat een voorbeeld functie heeft in de regio, is het “knock-on effect” enorm.

 

School kinderen terug in de Bieb:

Miep schrijft:

Ik ben donateur van Biblionef. Dit is een stichting die tot doel heeft het leesplezier van kinderen waar ook ter wereld te verruimen. Opgezet in 1982 door een Nederlandse ambassadeur in Suriname, Biblionef heeft zijn hoofd zetel in Den Haag en stuurt van daaruit leesboeken naar verschillende ontwikkelingslanden, onder andere Zambia. Ik heb er voor gezorgd dat Tikondane op de lijst kwam te staan en inderdaad, de Engelstalige boeken van Biblionef stonden keurig in de kast in de Tiko bibliotheek tussen de oudere boeken.

Helaas, vanwege recente verschuivingen onder de Tiko medewerkers, is de taak “librarian” komen te vervallen; niemand had er tijd voor, en de schoolkinderen hadden geen toegang meer tot de bieb. En juist die kinderen zijn leergierig en willen graag leren lezen. Dus de eerste de beste dag hebben we kinderen uitgenodigd om te komen lezen.

Voorlezen is altijd leuk, maar zelf lezen? Gretig begonnen de kinderen zelfs boeken te bekijken maar het viel op dat alleen de boekjes met drie of vier regels, eenvoudige tekst per bladzij, door sommigen konden worden gelezen. Met kleine groepen “slechte lezers” begon ik gebruik te maken van een reeks Engelstalig leesboeken uitgebracht door Biblionef zelf; de “Cat en Dog” series. Cat en Dog zijn strip figuren die beleven allerlei eenvoudige avonturen. Deze boekjes zijn specifiek gemaakt voor Afrikaanse kinderen. Het resultaat was bemoedigend. Maar op Tiko er zijn alleen enkele Cat en Dog boekjes aanwezig (iets die ik wil opnemen met Biblionef). Deze boekjes zijn ideaal in de klas te gebruiken maar met alleen twee exemplaren en meer dan zestig kinderen, kon de onderwijzeres van klas 2 alleen een zin op het bord schrijven en het plaatje laten zien. Er volgde een spreekkoor. Dan mochten de kinderen de zin overschrijven. Van individuele beurten is geen sprake.

Ik heb ook gezorgd dat andere scholen in Katete in contact met Biblionef zijn gekomen. Samen met het hoofd van Jersey Basic School heb ik een aanvraagformulier ingevuld dat ik heb intussen naar Biblionef gestuurd. En andere school, Bethel Secondary School, heb ik bezocht om te zien hoe ze om gaan met de Biblionef boeken die vorig jaar al waren bezorgd.

Maar terug naar de Tiko bieb: er is een en ander geregeld. En het is te hopen dat Shumba Makongo, een mannelijk docent, hier afgebeld in de bieb, zijn belofte houdt om twee middagen per week de bieb open te doen en boeken uit te lenen aan de Tiko kinderen.

 

Toerisme:

Zoals eerder vermeld steunt de Stichting Tikondane in Nederland het management en als belangrijkste project het Community Based Tourism. De inkomsten van de Lodge en het restaurant zijn de belangrijkste bron van inkomsten voor het Community Centrum.
Het hele jaar door heeft Tiko bezoek van vrijwilligers die voor een korte of langere periode verblijven en werken. Deze vorm van toerisme krijgt in de wereld steeds meer aandacht. Sinds dat Tikondane in de Lonely Planet vermeldt wordt doen steeds meer gewone toeristen, reisorganisatie en backpackers Tiko aan.

Op het ogenblik bestaat de accommodatie uit 3 gebouwen met kamers waarvan een aantal met eigen sanitair, 2 kleine slaapzalen met elk 6 bedden en een tentenkamp in het droogseizoen. Toeristen die echt in Afrika geïnteresseerd zijn en kennis willen maken met de Afrikaanse, Zambiaanse cultuur kunnen makkelijk 14 dagen op Tiko verblijven. De medewerkers van Tiko begeleiden jou naar dorpjes en andere uitstapjes. Je kunt bij mensen thuis eten of aan culturele programma’s deelnemen. Alles loopt niet super georganiseerd maar hartelijk en warm. Soms moet je lang wachten, de ossenkar kan een lekke band krijgen op de terugweg, of de os is onvindbaar.

Foto hiernaast: de beroemde ossenkar. De ossen heten Britain & Zimbabwe. Deze foto hebben we gekregen van een Nederlands echtpaar die op rondreis waren met Tongasabi Safaris uit Hengelo. Ze deden Tiko aan en sliepen in het tentenkamp. En inderdaad, pech onderweg: niet alleen naar huis in de stromende regen maar de kar kreeg ook nog een lekke band.

Er is een klantentevredenheid onderzoek gehouden onder de gasten en overwegend was men zeer tevreden.

 

De keuken van Tiko is in de loop der jaren veel verbeterd en uitgebreid. Er wordt regelmatig jam en pindakaas gemaakt en soyaproducten. Planning is soms heel moeilijk. Als je hier rekening mee houdt dan heb je een super vakantie.
Wilt u naar Tikondane als gewoon toerist of vrijwilliger, neem dan contact met ons op voor meer informatie.

Wij, hopelijk met uw steun, gaan door om het toerisme aanbod van Tiko te ondersteunen. Meer rondavels en renovatie van de waterputten zijn noodzakelijk en hiervoor zoeken we financiële ondersteuning.

Tot slot: wilt u meer weten, ons als vrijwilliger ondersteunen of financieel ondersteunen, neem dan graag contact op met onze stichting: tikondanefoundation@gmail.com
Of wilt u financieel ondersteunen door vriend van Tikondane te worden of een bijdrage te storten voor de hongernood, de bouw van een rondavel, ondersteuning van weeskinderen of algemeen dan kan dit op rekeningnr. 51 36 94 404 te Delft.

Dank U wel.

Vriendelijke groeten,
Namens het bestuur,
Anne Steenhauer secretaris
KvK Breda: 513694404
De Tikondane Stichting is erkend als ANBI stichting.